Küresel ekonomi, İran savaşının yarattığı enerji şokuyla bir kez daha yüksek enflasyon ve yüksek faiz baskısı altında kaldı.
Savaş öncesinde enflasyondaki düşüş eğiliminin devam edeceği düşünülüyor, bu nedenle merkez bankalarının faiz indirimlerine başlayabileceği fiyatlanıyordu. Ancak ABD ile İran arasındaki çatışmaların ardından Hürmüz Boğazı’nın kapanması, tüm hesapları değiştirdi.
Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği boğazın devre dışı kalması, enerji piyasalarında sert dalgalanmalara yol açtı.
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a düzenlediği saldırının ardından Körfez genelinde üretim geriledi. Ortadoğu’daki ve bölge dışındaki rafineri faaliyetleri de bu süreçten etkilendi.
Ortaya çıkan enerji şoku, yalnızca petrol ve doğalgaz fiyatlarını yükseltmekle kalmadı. Üretimden ulaşıma kadar pek çok alanda maliyetleri artırarak dünya genelinde enflasyonu yeniden körükledi.
Yıla 61 dolardan başlayan petrol fiyatı, İran savaşının etkisiyle nisanda 126 doların üzerine çıktı. İşte bu sert yükseliş, birçok ekonomide enflasyon görünümünü kısa sürede tersine çevirdi.
Petrol fiyatlarındaki artış, Euro Bölgesi’nde Mayıs 2026 enflasyonunun son 2,5 yılın en hızlı yükselişini kaydetmesine yol açtı.
Benzer bir tablo ABD’de de görüldü. Mayıs ayı enflasyonu, enerji maliyetlerinin etkisiyle son üç yılın en hızlı artışını gösterdi.
Almanya’da ise İran savaşının yarattığı baskı daha erken hissedildi. Ülkede enflasyon mart ayında son 1,5 yılın zirvesine çıktı.
TÜRKİYE’DE DEZENFLASYON SÜRECİ SEKTEYE UĞRADI
Enerji maliyetlerindeki yükseliş, Türkiye’de devam eden dezenflasyon sürecini de zorlaştıran başlıca unsurlardan biri oldu.
Savaşın fiyatlama davranışları üzerinde baskı yarattığı mart ayında, aylık enflasyon yüzde 1,94 ile beklentilerin altında kaldı. Ancak bu sakinlik uzun sürmedi. Nisanda aylık enflasyon hızlanarak yüzde 4,18’e yükseldi.
Petrol ve doğalgaz fiyatlarında yaşanan artışın ulaşımdan üretime, gıdadan hizmet sektörüne kadar geniş bir alana yayılması, enflasyonla mücadeleyi biraz daha güçleştirdi.
Enflasyonun yeniden hız kazanması, merkez bankalarının para politikalarında gevşeme alanını daralttı. Savaş öncesinde gündeme gelen faiz indirimi beklentileri geri plana düşerken, merkez bankaları sıkı para politikalarını sürdürmek zorunda kaldı. Yani enerji piyasalarında başlayan kriz, kısa sürede faiz görünümünü de değiştirdi.